DÒNG SỰ KIỆN ►
0947268688 liên hệ quảng cáo

Dậy thì muộn

Định nghĩa

Dậy thì muộn (chậm dậy thì) là bệnh gì?

Dậy thì muộn (hay còn gọi là chậm dậy thì) là tình trạng tuổi dậy thì không bắt đầu vào thời điểm thông thường. Tuổi dậy thì là thời điểm cơ thể của trẻ em bắt đầu trưởng thành và thường bắt đầu trong độ tuổi từ 7 đến 13 cho nữ trong độ tuổi từ 9 đến 15 cho nam. Lúc này tuyến sinh dục của trẻ bắt đầu tăng cường sản xuất các hormone sinh dục (testoterone ở bé trai và estrogen ở bé gái) dưới sự tác động của vùng dưới đồi và tuyến yên. Các hormone sinh dục này sẽ làm các đặc trưng giới tình của trẻ phát triển lên, chẳng hạn như ngực và buồng trứng ở bé gái, cơ bắp và tinh hoàn ở bé trai.

Những ai thường mắc phải dậy thì muộn (chậm dậy thì)?

Trẻ vị thành viên có thể bị dậy thì muộn nếu:

  • Mắc các rối loạn như tiểu đường, viêm đường ruột, bệnh thận, bệnh xơ nang, mất trí nhớ có thể bị dậy thì trễ hoặc không phát triển về giới tí
  • Dùng hoá trị hay xạ trị có thể bị dậy thì muộn
  • Có một số thay đổi trong bộ nhiễm sắc thể, như hội chứng Turner’s ở nữ và Klinefelter ở nam, các rối loạn di truyền khác có thể ảnh hưởng đến sự hình thành hormone.
  • Có khối u ở vùng dưới đồi và tuyến yên có thể giảm hoặc ngưng sự hình thành hormone.

Triệu chứng và dấu hiệu

Những dấu hiệu và triệu chứng của dậy thì muộn (chậm dậy thì) là gì?

Các dấu hiệu và triệu chứng của dậy thì muộn bao gồm:

  • Ở nữ, dậy thì muộn biểu hiện ở việc ngực không phát triển vào tầm độ tuổi 13, chu kì kinh nguyệt không bắt đầu trong khoảng độ tuổi 16 hoặc không xuất hiện trong vòng 5 năm kể lúc giai đoạn dậy thì bắt đầu.
  • Ở nam, dậy thì muộn biểu hiện ở việc tinh hoàn không phát triển to hơn ở khoảng độ tuổi 14 hoặc giai đoạn tăng trưởng sinh dục bị trì hoãn hơn 5 năm.

Có thể có các triệu chứng và dấu hiệu khác không được đề cập. Nếu bạn có bất kỳ thắc mắc nào về các dấu hiệu bệnh, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ.

Khi nào bạn cần gặp bác sĩ?

Đưa con bạn đến gặp bác sĩ nếu:

  • Con bạn là nữ và chưa có dấu hiệu phát triển của ngực tới tuổi 13, sau 4 năm dậy thì mà ngực chưa hoàn toàn phát triển, chưa có kinh nguyện lần đầu cho tới năm 14 tuổi rưỡi.
  • Con bạn là nam và chưa có dấu hiệu phát triển tinh hoàn tới năm 14 tuổi, 3-4 năm sau khi đã dậy thì nhưng bộ phận sinh dục và tinh hoàn chưa phát triển như người lớn.

Nguyên nhân

Nguyên nhân gây ra dậy thì muộn (chậm dậy thì) là gì?

Thông thường, trẻ dậy thì muộn vẫn sẽ dậy thì sau một khoảng thời gian nhất định. Những nguyên nhân thông thường khiến cho giai đoạn dậy thì đến với trẻ chậm hơn có thể là do:

  • Chế độ dinh dưỡng không hợp lý do bị bệnh lâu ngày;
  • Các bé gái phải tập luyện thể lực cường độ cao thường xuyên để thi đấu một môn thể thao nào đó như điền kinh hoặc thể dục dụng cụ, thường bắt đầu dậy thì muộn hơn trẻ bình thường.

Trong một số trường hợp khác, dậy thì muộn ở trẻ không chỉ do trẻ trưởng thành chậm mà còn có thể chứng suy sinh dục. Khi mắc phải chứng suy sinh dục, tuyến sinh dục ở trẻ (tinh hoàn ở nam và buồng trứng ở nữ) sản xuất ít hoặc không sản xuất ra hormone. Chứng suy sinh dục được chia làm hai loại gồm: suy sinh dụng sơ cấp và suy sinh dục thứ cấp.

Suy sinh dục thứ cấp (hay còn gọi là suy sinh dục trung tâm hay suy sinh dục do suy nội tiết tố hướng sinh dục), gây ra do nhưng vấn đề ở tuyến yên và vùng dưới đồi ở não. Trong suy sinh dục thứ cấp, tuyến yên không thể báo hiệu cho các tuyến sinh dục sản xuât ra các hormone giới tính. Nguyên nhân gây ra chứng suy sinh dục thứ cấp bao gồm:

  • Hội chứng Kallman;
  • Phóng xạ, chấn thương, phẫu thuật ở não hoặc tuyến yên;
  • Có khối u ở não hoăc tuyến yên.

Ở suy sinh dục sơ cấp, vấn đề sẽ nằm trực tiếp ở tuyến sinh dục (tinh hoàn và buồng trứng). Chính tuyến sinh dục không thể sản sinh ra các hormone sinh dục như bình thường. Những nguyên nhân gây ra suy sinh dục sơ cấp bao gồm:

  • Các rối loạn di truyền, đặc biệt là hội chứng Turner (ở nữ giới) và hội chứng Klinefelter (ở nam giới);
  • Một số rối loạn tự miễn dịch;
  • Một số rối loạn phát triển;
  • Xạ trị hoặc hóa trị;
  • Nhiễm trùng;
  • Phẫu thuật.

Nguy cơ mắc bệnh

Những yếu tố nào làm tăng nguy cơ dậy thì muộn (chậm dậy thì)?

Những yếu tố có thể làm tăng nguy cơ mắc dậy thì muộn bao gồm:

  • Yếu tố di truyền;
  • Các bệnh mãn tính, ví dụ như bệnh xơ nang, bệnh tiểu đường hay bệnh thận;
  • Suy dinh dưỡng, có thể từ rối loạn ăn uống, hay các bệnh mãn tính như bệnh xơ nang;
  • Tập thể dục quá mức, ví dụ trong trường hợp vận động viên chuyên nghiệp;
  • Khối u hay các chấn thương bên trong khác ảnh hưởng tới các tuyến;
  • Các hội chức liên quan đến hormone, như hội chứng suy nhược tuyến giáp;
  • Các bệnh di truyền ảnh hưởng đến sự phát triển sinh dục.

Không có các yếu tố nguy cơ bệnh không có nghĩa là bạn không thể mắc bệnh. Những yếu tố trên chỉ mang tính tham khảo. Bạn nên hỏi ý kiến bác sĩ chuyên khoa để biết thêm chi tiết.

Điều trị

Những thông tin được cung cấp không thể thay thế cho lời khuyên của các chuyên viên y tế. Hãy luôn tham khảo ý kiến bác sĩ.

Những phương pháp nào dùng để điều trị dậy thì muộn (chậm dậy thì)?

Việc điều trị dậy thì muộn sẽ tùy thuộc vào nguyên nhân. Trẻ em mắc chứng dậy thì muộn do thể trạng có thể không cần điều trị vì trẻ chỉ cần thêm thời gian để phát triển. Nếu nguyên nhân gây ra dậy thì muộn là do tình trạng mất cần bằng nội tiết tố hay mộ căn bệnh nào đó, bạn có thể cần đưa trẻ đến gặp bác sĩ nội tiết tố nhi khoa hoặc một chuyên gia về tăng trưởng và tuổi dậy thì.

Thông thường, bác sĩ sẽ sử dụng các liệu pháp hormone ngắn hạn để giúp trẻ phát triển:

  • Ở bé trai, bác sĩ có thể bổ sung hormone testoterone bằng cách tiêm trực tiếp hoặc dùng miếng dán và gel bôi;
  • Ở bé gái, bác sĩ có thể bổ sung hormone estrogen hoặc progesterone bằng thuốc uống hoặc gel bôi.

Những kỹ thuật y tế nào dùng để chẩn đoán dậy thì muộn (chậm dậy thì)?

Các bác sĩ sẽ thực hiện chẩn đoán từ tiền sử bệnh lý, khám lâm sàng và xét nghiệm. Các phương pháp chẩn đoán thông thường như:

  • Tiền sử gia đình và quá trình sinh hoạt sẽ giúp các bác sĩ tìm ra các nguyên nhân như thói quen ăn uống bất thường (ăn vô độ, chán ăn do tâm lý) và tập thể thao quá độ (vận động viên chạy marathon, thể dục dụng cụ) có thể dẫn đến trì hoãn dậy thì;
  • Xét nghiệm máu: các xét nghiệm sẽ được thực hiện để đo lường mức độ hormone trong máu;
  • Phân tích mhiễm sắc thể: một số trường hợp do di truyền bất thường, việc phân tích nhiễm sắc thể sẽ được thực hiện để loại bỏ các rối loạn hiếm gặp;
  • Chụp X-quang: bác sĩ có thể tiến hành chụp X-quang bàn tay kết hợp với đo chiều cao và cân nặng của trẻ để kiểm tra xem xương của trẻ có phát triển chậm hơn bình thường không;
  • Chụp cắt lớp (CT) hoặc chụp cộng hưởng từ (MRI) não để kiểm tra tuyến yê
  • Một số bé gái có thể cần được siêu âm để kiểm tra xem buồng trứng và tử cung có phát triển như bình thường không.

Phong cách sống và thói quen sinh hoạt

Những thói quen sinh hoạt nào giúp bạn hạn chế diễn tiến của dậy thì muộn (chậm dậy thì)?

Bạn nên theo dõi sát sao những thay đổi của co thể trẻ để kiểm soát tình hình và điều trị kịp thời. Ngoài ra, bạn cũng cần tuân theo hướng dẫn của bác sĩ cũng như lịch khám bệnh.

Bạn cần giúp trẻ giữ tâm lý bình tĩnh và đón nhận chuyện này một cách tự nhiên. Nếu bạn cảm thấy không thể giải quyết những khúc mắc trong lòng trẻ, bạn nên gợi ý trẻ chia sẻ với bác sĩ tâm lý hoặc chuyên viên tư vấn học đường để có lời khuyên phù hợp.

Nếu có bất kỳ thắc mắc hay đề nghị nào, bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên viên y tế để được có giải đáp tốt nhất.

webkhoedep.vn không đưa ra các lời khuyên, chẩn đoán hay các phương pháp điều trị y khoa.

Theo Hello bacsi
Tin khác

Bị cha mẹ mắng ham chơi không lo học, bé gái 15 tuổi uống 28 viên thuốc trầm cảm suýt chết

Nuôi dạy trẻ - Thứ sáu, 15/01/2021 14:41
Bé gái bị cha mẹ mắng ham chơi không lo học dẫn uống 28 viên thuốc trầm cảm, phải nhập viện cấp cứu.

Ăn quá nhiều protein sẽ làm tổn thương thận, tăng nguy cơ ung thư, 5 dấu hiệu cảnh báo bạn ăn quá nhiều protein

Sức Khỏe - Thứ sáu, 15/01/2021 13:51
Nếu cơ thể có 5 triệu chứng dưới đây, hãy chú ý hơn đến chế độ ăn uống hằng ngày và điều chỉnh lại chế độ ăn uống của mình.

Chuyện tình dang dở đầy nước mắt của cặp du học sinh Việt: Bạn trai qua đời ở tuổi 21, cô gái chăm sóc bên giường bệnh đến ngày cuối cùng

Đời sống - Thứ sáu, 15/01/2021 12:24
Sự ra đi đột ngột của chàng trai 21 tuổi cùng câu chuyện tình đẹp của cặp đôi du học sinh Việt tại Hàn Quốc khiến cộng đồng mạng không khỏi xót xa.

Căn nhà vườn xây 10 năm vẫn đẹp hút mắt với nội thất gỗ và cây xanh quanh nhà ở Nha Trang

Gia đình - Thứ sáu, 15/01/2021 12:18
Căn nhà được xây cách đây 10 năm những từng góc nhỏ đều khiến những ai có dịp ngắm nhìn phải "choáng váng" nhờ vẻ đẹp sang trọng và tinh tế.

Chưa đầy 1 tháng nữa là Tết, phải detox làn da ngay với món đồ uống hoàn hảo này!

Sức Khỏe - Thứ sáu, 15/01/2021 11:08
Món trà trái cây này cực dễ làm mà đảm bảo tốt cho làn da của chị em rất nhiều đấy!

NSƯT Xuân Bắc được bổ nhiệm Giám đốc Nhà hát Kịch Việt Nam

Gia đình - Thứ sáu, 15/01/2021 10:38
Chiều 14/1, NSƯT Xuân Bắc vừa chính thức nhận Quyết định bổ nhiệm Giám đốc Nhà hát Kịch Việt Nam.

Tiết lộ động tác đơn giản, nằm hay đứng cũng thực hiện được chữa dứt điểm đau lưng, mùa đông ai cũng cần tập

Sức Khỏe - Thứ sáu, 15/01/2021 09:27
Đó chính là bài tập chim yến bay. Bài tập vừa có thể chữa đau lưng đồng thời bổ trợ cho bệnh nhân thoát vị đĩa đệm vô cùng hiệu quả.

Làm thịt bò khô bằng nồi chiên không dầu: Vừa dễ làm lại có món ngon hết cỡ đón Tết

Gia đình - Thứ sáu, 15/01/2021 08:08
Thịt bò khô dai ngon thấm đều gia vị mặn ngọt lại cay cay. Đây là món ăn giàu dinh dưỡng, tốt cho sức khỏe. Dùng để ăn vặt hay uống kèm với bia cũng đều rất ngon.

Ăn loại hạt này đều đặn, cơ thể nhận được những lợi ích không tưởng, đặc biệt phụ nữ chăm ăn thì ngày càng thon gọn và trẻ ra

Sức Khỏe - Thứ sáu, 15/01/2021 07:30
Hạt thông, hay chính xác là hạt thông chilgoza là một trong những loại hạt có giá trị dinh dưỡng cao nhất. Chúng là hạt ăn được của quả cây thông và có vị ngọt hấp dẫn.

Gặp bà cụ 94 tuổi bán bỏng ngô dạo khắp Đà Lạt: Mỗi bức ảnh là câu chuyện khiến người ta cảm động

Gia đình - Thứ sáu, 15/01/2021 07:24
Tình cờ bắt gặp cụ bà 94 tuổi dạo bộ bán hàng rong trên các tuyến phố, chàng nhiếp ảnh bắt chuyện rồi xin phép được chụp tặng bà một bộ ảnh làm kỷ niệm.

Bệnh trầm cảm - "sát thủ ẩn mình" rình rập phụ nữ: Bị chồng cho là giả bệnh, con cái không muốn sống chung, nhiều người cay đắng tìm đến cái chết

Sức Khỏe - Thứ sáu, 15/01/2021 07:07
"Mẹ mua rất nhiều thứ cho chồng con, nhưng áo khoác lông mà mẹ thích chỉ được lưu trong giỏ hàng, thứ duy nhất bà mua cho mình là 1 chiếc khăn lụa màu hồng nhạt, và rồi bà dùng chính nó để treo cổ tự vẫn trong phòng tắm." - Câu chuyện về 1 bà mẹ mắc bệnh trầm cảm khiến người ta không khỏi xót xa.

5 thói quen xấu trước khi đi ngủ có thể gây hại cho sức khỏe đường tiêu hóa, sửa ngay trước khi quá muộn

Sức Khỏe - Thứ năm, 14/01/2021 21:24
Việc duy trì sức khỏe hệ tiêu hóa là điều rất quan trọng, nhưng có một số thói quen xấu trước khi đi ngủ lại rất dễ gây hại cho đường tiêu hóa.

Sách Tết cho thiếu nhi sẽ là ấn phẩm thường niên

Gia đình - Thứ năm, 14/01/2021 17:03
Đây là khẳng định của bà Vũ Quỳnh Liên – Tổng biên tập NXB Kim Đồng trong buổi ra mắt ấn phẩm Nhâm nhi Tết diễn ra sáng 14/1/2021 tại Hà Nội.