DÒNG SỰ KIỆN ►
0947268688 liên hệ quảng cáo

Dậy thì muộn

Định nghĩa

Dậy thì muộn (chậm dậy thì) là bệnh gì?

Dậy thì muộn (hay còn gọi là chậm dậy thì) là tình trạng tuổi dậy thì không bắt đầu vào thời điểm thông thường. Tuổi dậy thì là thời điểm cơ thể của trẻ em bắt đầu trưởng thành và thường bắt đầu trong độ tuổi từ 7 đến 13 cho nữ trong độ tuổi từ 9 đến 15 cho nam. Lúc này tuyến sinh dục của trẻ bắt đầu tăng cường sản xuất các hormone sinh dục (testoterone ở bé trai và estrogen ở bé gái) dưới sự tác động của vùng dưới đồi và tuyến yên. Các hormone sinh dục này sẽ làm các đặc trưng giới tình của trẻ phát triển lên, chẳng hạn như ngực và buồng trứng ở bé gái, cơ bắp và tinh hoàn ở bé trai.

Những ai thường mắc phải dậy thì muộn (chậm dậy thì)?

Trẻ vị thành viên có thể bị dậy thì muộn nếu:

  • Mắc các rối loạn như tiểu đường, viêm đường ruột, bệnh thận, bệnh xơ nang, mất trí nhớ có thể bị dậy thì trễ hoặc không phát triển về giới tí
  • Dùng hoá trị hay xạ trị có thể bị dậy thì muộn
  • Có một số thay đổi trong bộ nhiễm sắc thể, như hội chứng Turner’s ở nữ và Klinefelter ở nam, các rối loạn di truyền khác có thể ảnh hưởng đến sự hình thành hormone.
  • Có khối u ở vùng dưới đồi và tuyến yên có thể giảm hoặc ngưng sự hình thành hormone.

Triệu chứng và dấu hiệu

Những dấu hiệu và triệu chứng của dậy thì muộn (chậm dậy thì) là gì?

Các dấu hiệu và triệu chứng của dậy thì muộn bao gồm:

  • Ở nữ, dậy thì muộn biểu hiện ở việc ngực không phát triển vào tầm độ tuổi 13, chu kì kinh nguyệt không bắt đầu trong khoảng độ tuổi 16 hoặc không xuất hiện trong vòng 5 năm kể lúc giai đoạn dậy thì bắt đầu.
  • Ở nam, dậy thì muộn biểu hiện ở việc tinh hoàn không phát triển to hơn ở khoảng độ tuổi 14 hoặc giai đoạn tăng trưởng sinh dục bị trì hoãn hơn 5 năm.

Có thể có các triệu chứng và dấu hiệu khác không được đề cập. Nếu bạn có bất kỳ thắc mắc nào về các dấu hiệu bệnh, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ.

Khi nào bạn cần gặp bác sĩ?

Đưa con bạn đến gặp bác sĩ nếu:

  • Con bạn là nữ và chưa có dấu hiệu phát triển của ngực tới tuổi 13, sau 4 năm dậy thì mà ngực chưa hoàn toàn phát triển, chưa có kinh nguyện lần đầu cho tới năm 14 tuổi rưỡi.
  • Con bạn là nam và chưa có dấu hiệu phát triển tinh hoàn tới năm 14 tuổi, 3-4 năm sau khi đã dậy thì nhưng bộ phận sinh dục và tinh hoàn chưa phát triển như người lớn.

Nguyên nhân

Nguyên nhân gây ra dậy thì muộn (chậm dậy thì) là gì?

Thông thường, trẻ dậy thì muộn vẫn sẽ dậy thì sau một khoảng thời gian nhất định. Những nguyên nhân thông thường khiến cho giai đoạn dậy thì đến với trẻ chậm hơn có thể là do:

  • Chế độ dinh dưỡng không hợp lý do bị bệnh lâu ngày;
  • Các bé gái phải tập luyện thể lực cường độ cao thường xuyên để thi đấu một môn thể thao nào đó như điền kinh hoặc thể dục dụng cụ, thường bắt đầu dậy thì muộn hơn trẻ bình thường.

Trong một số trường hợp khác, dậy thì muộn ở trẻ không chỉ do trẻ trưởng thành chậm mà còn có thể chứng suy sinh dục. Khi mắc phải chứng suy sinh dục, tuyến sinh dục ở trẻ (tinh hoàn ở nam và buồng trứng ở nữ) sản xuất ít hoặc không sản xuất ra hormone. Chứng suy sinh dục được chia làm hai loại gồm: suy sinh dụng sơ cấp và suy sinh dục thứ cấp.

Suy sinh dục thứ cấp (hay còn gọi là suy sinh dục trung tâm hay suy sinh dục do suy nội tiết tố hướng sinh dục), gây ra do nhưng vấn đề ở tuyến yên và vùng dưới đồi ở não. Trong suy sinh dục thứ cấp, tuyến yên không thể báo hiệu cho các tuyến sinh dục sản xuât ra các hormone giới tính. Nguyên nhân gây ra chứng suy sinh dục thứ cấp bao gồm:

  • Hội chứng Kallman;
  • Phóng xạ, chấn thương, phẫu thuật ở não hoặc tuyến yên;
  • Có khối u ở não hoăc tuyến yên.

Ở suy sinh dục sơ cấp, vấn đề sẽ nằm trực tiếp ở tuyến sinh dục (tinh hoàn và buồng trứng). Chính tuyến sinh dục không thể sản sinh ra các hormone sinh dục như bình thường. Những nguyên nhân gây ra suy sinh dục sơ cấp bao gồm:

  • Các rối loạn di truyền, đặc biệt là hội chứng Turner (ở nữ giới) và hội chứng Klinefelter (ở nam giới);
  • Một số rối loạn tự miễn dịch;
  • Một số rối loạn phát triển;
  • Xạ trị hoặc hóa trị;
  • Nhiễm trùng;
  • Phẫu thuật.

Nguy cơ mắc bệnh

Những yếu tố nào làm tăng nguy cơ dậy thì muộn (chậm dậy thì)?

Những yếu tố có thể làm tăng nguy cơ mắc dậy thì muộn bao gồm:

  • Yếu tố di truyền;
  • Các bệnh mãn tính, ví dụ như bệnh xơ nang, bệnh tiểu đường hay bệnh thận;
  • Suy dinh dưỡng, có thể từ rối loạn ăn uống, hay các bệnh mãn tính như bệnh xơ nang;
  • Tập thể dục quá mức, ví dụ trong trường hợp vận động viên chuyên nghiệp;
  • Khối u hay các chấn thương bên trong khác ảnh hưởng tới các tuyến;
  • Các hội chức liên quan đến hormone, như hội chứng suy nhược tuyến giáp;
  • Các bệnh di truyền ảnh hưởng đến sự phát triển sinh dục.

Không có các yếu tố nguy cơ bệnh không có nghĩa là bạn không thể mắc bệnh. Những yếu tố trên chỉ mang tính tham khảo. Bạn nên hỏi ý kiến bác sĩ chuyên khoa để biết thêm chi tiết.

Điều trị

Những thông tin được cung cấp không thể thay thế cho lời khuyên của các chuyên viên y tế. Hãy luôn tham khảo ý kiến bác sĩ.

Những phương pháp nào dùng để điều trị dậy thì muộn (chậm dậy thì)?

Việc điều trị dậy thì muộn sẽ tùy thuộc vào nguyên nhân. Trẻ em mắc chứng dậy thì muộn do thể trạng có thể không cần điều trị vì trẻ chỉ cần thêm thời gian để phát triển. Nếu nguyên nhân gây ra dậy thì muộn là do tình trạng mất cần bằng nội tiết tố hay mộ căn bệnh nào đó, bạn có thể cần đưa trẻ đến gặp bác sĩ nội tiết tố nhi khoa hoặc một chuyên gia về tăng trưởng và tuổi dậy thì.

Thông thường, bác sĩ sẽ sử dụng các liệu pháp hormone ngắn hạn để giúp trẻ phát triển:

  • Ở bé trai, bác sĩ có thể bổ sung hormone testoterone bằng cách tiêm trực tiếp hoặc dùng miếng dán và gel bôi;
  • Ở bé gái, bác sĩ có thể bổ sung hormone estrogen hoặc progesterone bằng thuốc uống hoặc gel bôi.

Những kỹ thuật y tế nào dùng để chẩn đoán dậy thì muộn (chậm dậy thì)?

Các bác sĩ sẽ thực hiện chẩn đoán từ tiền sử bệnh lý, khám lâm sàng và xét nghiệm. Các phương pháp chẩn đoán thông thường như:

  • Tiền sử gia đình và quá trình sinh hoạt sẽ giúp các bác sĩ tìm ra các nguyên nhân như thói quen ăn uống bất thường (ăn vô độ, chán ăn do tâm lý) và tập thể thao quá độ (vận động viên chạy marathon, thể dục dụng cụ) có thể dẫn đến trì hoãn dậy thì;
  • Xét nghiệm máu: các xét nghiệm sẽ được thực hiện để đo lường mức độ hormone trong máu;
  • Phân tích mhiễm sắc thể: một số trường hợp do di truyền bất thường, việc phân tích nhiễm sắc thể sẽ được thực hiện để loại bỏ các rối loạn hiếm gặp;
  • Chụp X-quang: bác sĩ có thể tiến hành chụp X-quang bàn tay kết hợp với đo chiều cao và cân nặng của trẻ để kiểm tra xem xương của trẻ có phát triển chậm hơn bình thường không;
  • Chụp cắt lớp (CT) hoặc chụp cộng hưởng từ (MRI) não để kiểm tra tuyến yê
  • Một số bé gái có thể cần được siêu âm để kiểm tra xem buồng trứng và tử cung có phát triển như bình thường không.

Phong cách sống và thói quen sinh hoạt

Những thói quen sinh hoạt nào giúp bạn hạn chế diễn tiến của dậy thì muộn (chậm dậy thì)?

Bạn nên theo dõi sát sao những thay đổi của co thể trẻ để kiểm soát tình hình và điều trị kịp thời. Ngoài ra, bạn cũng cần tuân theo hướng dẫn của bác sĩ cũng như lịch khám bệnh.

Bạn cần giúp trẻ giữ tâm lý bình tĩnh và đón nhận chuyện này một cách tự nhiên. Nếu bạn cảm thấy không thể giải quyết những khúc mắc trong lòng trẻ, bạn nên gợi ý trẻ chia sẻ với bác sĩ tâm lý hoặc chuyên viên tư vấn học đường để có lời khuyên phù hợp.

Nếu có bất kỳ thắc mắc hay đề nghị nào, bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên viên y tế để được có giải đáp tốt nhất.

webkhoedep.vn không đưa ra các lời khuyên, chẩn đoán hay các phương pháp điều trị y khoa.

Theo Hello bacsi
Tin khác

Thanh niên bị bạn gái cho "bay màu" 17 triệu trong 13 phút gặp đầu

Tâm sự - Thứ năm, 15/04/2021 06:56
"Còn non và xanh lắm, chiêu này đã nhiều thanh niên bị dính rồi, chắc chưa trải sự đời nên thanh niên này mới bị lừa nhanh vậy thôi", một bình luận của CĐM.

Đời sống tình dục trong hôn nhân: 8 bí quyết 'vàng' dành cho mọi cặp đôi

Phòng the - Thứ tư, 14/04/2021 21:12
Nhiều người cho rằng tình dục trong hôn nhân không còn nóng bỏng hay thú vị. Nhưng bạn hoàn toàn có thể tận hưởng một đời sống tình dục viên mãn với vợ/chồng của mình nếu bạn biết những bí quyết dưới đây.

Mắc phải bệnh có nguy cơ tử vong, tàn phế vẫn “cố thủ” ở nhà tự chữa

Bệnh thường gặp - Thứ tư, 14/04/2021 20:01
Đây là trường hợp nhiễm trùng rất nặng diễn tiến rất nhanh, hoại tử da cổ bàn tay trái, đái tháo đường type 2 tự chữa trị, đường huyết không ổn định, suy thận cấp, tiêu chảy cấp rối loạn điện giải... khiến các bác sĩ điều trị vô cùng khó khăn.

Lấy cao răng là việc tuy rất nhỏ nhưng còn quá nhiều người Việt không quan tâm tới

Nha khoa - Thứ tư, 14/04/2021 19:55
Nhiều người cho rằng lấy việc lấy cao răng thường xuyên sẽ làm hỏng men răng, làm cho răng yếu đi. Và vô tình lãng quên việc này dù có thể vẫn luôn nhớ chăm sóc răng miệng.

Bác sĩ tim mạch: "Ăn 3 thứ và làm 4 việc" giúp trái tim khỏe mạnh, tăng cường tuổi thọ

Bài thuốc dân gian - Thứ tư, 14/04/2021 19:50
Bác sĩ Cát Quân Ba, Giám đốc Khoa Tim mạch, Bệnh viện Trung Sơn trực thuộc Đại học Phúc Đán khuyên bạn nên ăn 3 loại thực phẩm và làm 4 việc này để bảo vệ sức khỏe của tim và tăng cường tuổi thọ.

9 dấu hiệu u não và cách phát hiện sớm để điều trị kịp thời

Bệnh mãn tính - Thứ tư, 14/04/2021 19:44
Dấu hiệu u não là điều mà bạn nên đặc biệt quan tâm để có thể phát hiện bệnh sớm và điều trị kịp thời. Triệu chứng u não ở mỗi bệnh nhân là khác nhau tùy thuộc vào vị trí và kích thước khối u phát triển trong não.

Tác hại của cắt mí mắt: Hội mê làm đẹp nhất định phải biết

Thẩm mỹ viện - Thứ tư, 14/04/2021 19:40
Rất nhiều người đã tìm đến phẫu thuật thẩm mỹ mà điển hình là cắt mí mắt nhằm tạo thêm phần lôi cuốn cho “cửa sổ tâm hồn”. Tuy nhiên, phương pháp này vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro khó lường nếu thực hiện không đúng.

Nhiều người sợ ung thư, nhưng không biết rằng ung thư cũng "sợ" 5 điều này

Bệnh mãn tính - Thứ tư, 14/04/2021 15:03
Ai cũng sợ ung thư, nhưng bạn có biết ung thư sợ gì không?

Quên những màn yêu đương "hack não" rối ren trong Hướng Dương Ngược Nắng đi, đây mới là 2 nhân vật "best" của sự tỉnh táo và bản lĩnh khi yêu

Tâm sự - Thứ tư, 14/04/2021 12:58
Một câu chốt không thể chất hơn của nhân vật Hạnh: "Đàn bà nếu mập mờ 1 lần thì sẽ bị mập mờ cả đời...

Dâu ở cữ mẹ chồng chỉ hấp trứng, luộc rau còn dặn "kiêng được là tốt", nhưng khi xem xong bức ảnh cô đưa, bà lại vội vàng thay đổi thái độ

Gia đình - Thứ tư, 14/04/2021 11:44
"Gần 1 tháng trời cứ quanh quẩn trứng hấp, thịt luộc như thế, em thật sự ngán tới mức cứ nhìn mâm cơm mẹ chồng mang lên là rùng mình sợ...", nàng dâu chia sẻ.

Dạo một vòng MXH xem các chị em trổ tài làm bánh trôi bánh chay cho Tết Hàn Thực, ai cũng phải xuýt xoa khen đẹp và sáng tạo!

Đời sống - Thứ tư, 14/04/2021 11:15
Bên cạnh bánh trôi bánh chay truyền thống, nhiều chị em trổ tài tạo màu và tạo hình cho bánh vô cùng xuất sắc để ngày Tết Hàn thực trở nên màu sắc hơn, thú vị hơn.

8 thói quen đơn giản giúp bạn tiết kiệm hóa đơn tiền điện hàng tháng

Mẹo vặt - Thứ tư, 14/04/2021 10:31
Để tránh phải choáng khi nhìn hóa đơn tiền điện, bạn nên tham khảo một số mẹo tiết kiệm hữu ích dưới đây.

Nguy cơ cao bùng phát dịch COVID-19

Tin y dược - Thứ tư, 14/04/2021 10:02
PGS.TS Trần Đắc Phu, Cố vấn cao cấp Trung tâm Đáp ứng khẩn cấp sự kiện y tế công cộng Việt Nam - Bộ Y tế, đánh giá, nguy cơ Việt Nam đối mặt sự bùng phát dịch COVID-19 là rất lớn.

Chuyện tình của cặp đôi yêu nhau năm 17 tuổi, bị nhà vợ ngăn cản: 20 tuổi tuyên bố có em bé khiến mẹ chồng sững người, chỉ đáp lại đúng 4 chữ và cái kết bất ngờ!

Tâm sự - Thứ tư, 14/04/2021 07:30
"Mẹ vợ của mình còn điều tra mình qua những người bạn. Biết được mình ở trường nghịch ngợm, đầu xanh tóc đỏ nên không cho yêu nhau", Minh Hùng kể.
NÓNG TRONG NGÀY
Xông tinh dầu đuổi muỗi liệu có ảnh hưởng đến sức khỏe không, sử dụng thế nào mới đúng cách, dùng lâu dài có được không?

Xông tinh dầu đuổi muỗi liệu có ảnh hưởng đến sức khỏe không, sử dụng thế nào mới đúng cách, dùng lâu dài có được không?

Hiện nay, trên thị trường có rất nhiều loại tinh dầu đuổi muỗi với giá cả khác nhau, có loại có giá rất rẻ nên người tiêu dùng cần phải cảnh giác.