DÒNG SỰ KIỆN ►
0947268688 liên hệ quảng cáo

Dậy thì muộn

Định nghĩa

Dậy thì muộn (chậm dậy thì) là bệnh gì?

Dậy thì muộn (hay còn gọi là chậm dậy thì) là tình trạng tuổi dậy thì không bắt đầu vào thời điểm thông thường. Tuổi dậy thì là thời điểm cơ thể của trẻ em bắt đầu trưởng thành và thường bắt đầu trong độ tuổi từ 7 đến 13 cho nữ trong độ tuổi từ 9 đến 15 cho nam. Lúc này tuyến sinh dục của trẻ bắt đầu tăng cường sản xuất các hormone sinh dục (testoterone ở bé trai và estrogen ở bé gái) dưới sự tác động của vùng dưới đồi và tuyến yên. Các hormone sinh dục này sẽ làm các đặc trưng giới tình của trẻ phát triển lên, chẳng hạn như ngực và buồng trứng ở bé gái, cơ bắp và tinh hoàn ở bé trai.

Những ai thường mắc phải dậy thì muộn (chậm dậy thì)?

Trẻ vị thành viên có thể bị dậy thì muộn nếu:

  • Mắc các rối loạn như tiểu đường, viêm đường ruột, bệnh thận, bệnh xơ nang, mất trí nhớ có thể bị dậy thì trễ hoặc không phát triển về giới tí
  • Dùng hoá trị hay xạ trị có thể bị dậy thì muộn
  • Có một số thay đổi trong bộ nhiễm sắc thể, như hội chứng Turner’s ở nữ và Klinefelter ở nam, các rối loạn di truyền khác có thể ảnh hưởng đến sự hình thành hormone.
  • Có khối u ở vùng dưới đồi và tuyến yên có thể giảm hoặc ngưng sự hình thành hormone.

Triệu chứng và dấu hiệu

Những dấu hiệu và triệu chứng của dậy thì muộn (chậm dậy thì) là gì?

Các dấu hiệu và triệu chứng của dậy thì muộn bao gồm:

  • Ở nữ, dậy thì muộn biểu hiện ở việc ngực không phát triển vào tầm độ tuổi 13, chu kì kinh nguyệt không bắt đầu trong khoảng độ tuổi 16 hoặc không xuất hiện trong vòng 5 năm kể lúc giai đoạn dậy thì bắt đầu.
  • Ở nam, dậy thì muộn biểu hiện ở việc tinh hoàn không phát triển to hơn ở khoảng độ tuổi 14 hoặc giai đoạn tăng trưởng sinh dục bị trì hoãn hơn 5 năm.

Có thể có các triệu chứng và dấu hiệu khác không được đề cập. Nếu bạn có bất kỳ thắc mắc nào về các dấu hiệu bệnh, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ.

Khi nào bạn cần gặp bác sĩ?

Đưa con bạn đến gặp bác sĩ nếu:

  • Con bạn là nữ và chưa có dấu hiệu phát triển của ngực tới tuổi 13, sau 4 năm dậy thì mà ngực chưa hoàn toàn phát triển, chưa có kinh nguyện lần đầu cho tới năm 14 tuổi rưỡi.
  • Con bạn là nam và chưa có dấu hiệu phát triển tinh hoàn tới năm 14 tuổi, 3-4 năm sau khi đã dậy thì nhưng bộ phận sinh dục và tinh hoàn chưa phát triển như người lớn.

Nguyên nhân

Nguyên nhân gây ra dậy thì muộn (chậm dậy thì) là gì?

Thông thường, trẻ dậy thì muộn vẫn sẽ dậy thì sau một khoảng thời gian nhất định. Những nguyên nhân thông thường khiến cho giai đoạn dậy thì đến với trẻ chậm hơn có thể là do:

  • Chế độ dinh dưỡng không hợp lý do bị bệnh lâu ngày;
  • Các bé gái phải tập luyện thể lực cường độ cao thường xuyên để thi đấu một môn thể thao nào đó như điền kinh hoặc thể dục dụng cụ, thường bắt đầu dậy thì muộn hơn trẻ bình thường.

Trong một số trường hợp khác, dậy thì muộn ở trẻ không chỉ do trẻ trưởng thành chậm mà còn có thể chứng suy sinh dục. Khi mắc phải chứng suy sinh dục, tuyến sinh dục ở trẻ (tinh hoàn ở nam và buồng trứng ở nữ) sản xuất ít hoặc không sản xuất ra hormone. Chứng suy sinh dục được chia làm hai loại gồm: suy sinh dụng sơ cấp và suy sinh dục thứ cấp.

Suy sinh dục thứ cấp (hay còn gọi là suy sinh dục trung tâm hay suy sinh dục do suy nội tiết tố hướng sinh dục), gây ra do nhưng vấn đề ở tuyến yên và vùng dưới đồi ở não. Trong suy sinh dục thứ cấp, tuyến yên không thể báo hiệu cho các tuyến sinh dục sản xuât ra các hormone giới tính. Nguyên nhân gây ra chứng suy sinh dục thứ cấp bao gồm:

  • Hội chứng Kallman;
  • Phóng xạ, chấn thương, phẫu thuật ở não hoặc tuyến yên;
  • Có khối u ở não hoăc tuyến yên.

Ở suy sinh dục sơ cấp, vấn đề sẽ nằm trực tiếp ở tuyến sinh dục (tinh hoàn và buồng trứng). Chính tuyến sinh dục không thể sản sinh ra các hormone sinh dục như bình thường. Những nguyên nhân gây ra suy sinh dục sơ cấp bao gồm:

  • Các rối loạn di truyền, đặc biệt là hội chứng Turner (ở nữ giới) và hội chứng Klinefelter (ở nam giới);
  • Một số rối loạn tự miễn dịch;
  • Một số rối loạn phát triển;
  • Xạ trị hoặc hóa trị;
  • Nhiễm trùng;
  • Phẫu thuật.

Nguy cơ mắc bệnh

Những yếu tố nào làm tăng nguy cơ dậy thì muộn (chậm dậy thì)?

Những yếu tố có thể làm tăng nguy cơ mắc dậy thì muộn bao gồm:

  • Yếu tố di truyền;
  • Các bệnh mãn tính, ví dụ như bệnh xơ nang, bệnh tiểu đường hay bệnh thận;
  • Suy dinh dưỡng, có thể từ rối loạn ăn uống, hay các bệnh mãn tính như bệnh xơ nang;
  • Tập thể dục quá mức, ví dụ trong trường hợp vận động viên chuyên nghiệp;
  • Khối u hay các chấn thương bên trong khác ảnh hưởng tới các tuyến;
  • Các hội chức liên quan đến hormone, như hội chứng suy nhược tuyến giáp;
  • Các bệnh di truyền ảnh hưởng đến sự phát triển sinh dục.

Không có các yếu tố nguy cơ bệnh không có nghĩa là bạn không thể mắc bệnh. Những yếu tố trên chỉ mang tính tham khảo. Bạn nên hỏi ý kiến bác sĩ chuyên khoa để biết thêm chi tiết.

Điều trị

Những thông tin được cung cấp không thể thay thế cho lời khuyên của các chuyên viên y tế. Hãy luôn tham khảo ý kiến bác sĩ.

Những phương pháp nào dùng để điều trị dậy thì muộn (chậm dậy thì)?

Việc điều trị dậy thì muộn sẽ tùy thuộc vào nguyên nhân. Trẻ em mắc chứng dậy thì muộn do thể trạng có thể không cần điều trị vì trẻ chỉ cần thêm thời gian để phát triển. Nếu nguyên nhân gây ra dậy thì muộn là do tình trạng mất cần bằng nội tiết tố hay mộ căn bệnh nào đó, bạn có thể cần đưa trẻ đến gặp bác sĩ nội tiết tố nhi khoa hoặc một chuyên gia về tăng trưởng và tuổi dậy thì.

Thông thường, bác sĩ sẽ sử dụng các liệu pháp hormone ngắn hạn để giúp trẻ phát triển:

  • Ở bé trai, bác sĩ có thể bổ sung hormone testoterone bằng cách tiêm trực tiếp hoặc dùng miếng dán và gel bôi;
  • Ở bé gái, bác sĩ có thể bổ sung hormone estrogen hoặc progesterone bằng thuốc uống hoặc gel bôi.

Những kỹ thuật y tế nào dùng để chẩn đoán dậy thì muộn (chậm dậy thì)?

Các bác sĩ sẽ thực hiện chẩn đoán từ tiền sử bệnh lý, khám lâm sàng và xét nghiệm. Các phương pháp chẩn đoán thông thường như:

  • Tiền sử gia đình và quá trình sinh hoạt sẽ giúp các bác sĩ tìm ra các nguyên nhân như thói quen ăn uống bất thường (ăn vô độ, chán ăn do tâm lý) và tập thể thao quá độ (vận động viên chạy marathon, thể dục dụng cụ) có thể dẫn đến trì hoãn dậy thì;
  • Xét nghiệm máu: các xét nghiệm sẽ được thực hiện để đo lường mức độ hormone trong máu;
  • Phân tích mhiễm sắc thể: một số trường hợp do di truyền bất thường, việc phân tích nhiễm sắc thể sẽ được thực hiện để loại bỏ các rối loạn hiếm gặp;
  • Chụp X-quang: bác sĩ có thể tiến hành chụp X-quang bàn tay kết hợp với đo chiều cao và cân nặng của trẻ để kiểm tra xem xương của trẻ có phát triển chậm hơn bình thường không;
  • Chụp cắt lớp (CT) hoặc chụp cộng hưởng từ (MRI) não để kiểm tra tuyến yê
  • Một số bé gái có thể cần được siêu âm để kiểm tra xem buồng trứng và tử cung có phát triển như bình thường không.

Phong cách sống và thói quen sinh hoạt

Những thói quen sinh hoạt nào giúp bạn hạn chế diễn tiến của dậy thì muộn (chậm dậy thì)?

Bạn nên theo dõi sát sao những thay đổi của co thể trẻ để kiểm soát tình hình và điều trị kịp thời. Ngoài ra, bạn cũng cần tuân theo hướng dẫn của bác sĩ cũng như lịch khám bệnh.

Bạn cần giúp trẻ giữ tâm lý bình tĩnh và đón nhận chuyện này một cách tự nhiên. Nếu bạn cảm thấy không thể giải quyết những khúc mắc trong lòng trẻ, bạn nên gợi ý trẻ chia sẻ với bác sĩ tâm lý hoặc chuyên viên tư vấn học đường để có lời khuyên phù hợp.

Nếu có bất kỳ thắc mắc hay đề nghị nào, bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên viên y tế để được có giải đáp tốt nhất.

webkhoedep.vn không đưa ra các lời khuyên, chẩn đoán hay các phương pháp điều trị y khoa.

Theo Hello bacsi
Tin khác

Chủ quan với vết ban đỏ trên trán, người phụ nữ không ngờ đó là dấu hiệu bệnh ung thư

Bệnh mãn tính - Thứ ba, 29/09/2020 15:05
Khi bà Vương đến bệnh viện chuyên khoa khám, xét nghiệm sinh thiết da được chẩn đoán mắc bệnh ung thư biểu mô tế bào vảy.

Sự lão hóa bắt đầu từ đôi chân: Nếu có 5 sự thay đổi này ở chân chứng tỏ cơ thể đang già đi rất nhanh

Bệnh thường gặp - Thứ ba, 29/09/2020 14:41
Trong quá trình già đi, hệ cơ, xương dây chằng và tuần hoàn máu chắc chắn có sự suy giảm, vì thế khả năng nâng đỡ trọng lượng toàn thân cũng bị ảnh hưởng.

Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ ba: Sẽ trao 3 giải A

Gia đình - Thứ ba, 29/09/2020 14:26
Hội đồng Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ ba đã thống nhất trao giải cho 27 cuốn sách, bộ sách, trong đó có 03 giải A, 10 giải B và 14 giải C.

Vợ bỏ nhà theo "anh trai kết nghĩa", chồng tìm suốt một tháng và màn "đánh ghen giữa đường" vô cùng đặc biệt

Gia đình - Thứ ba, 29/09/2020 14:24
Chồng quần quật làm việc nhưng xem chừng cô vợ không biết quý trọng điều đó.

Làm sao để cân nặng của con không còn là gánh nặng của cha mẹ?

Dinh dưỡng - Thứ ba, 29/09/2020 13:55
Cân nặng là chỉ số quan trọng đánh giá sự phát triển khoẻ mạnh của trẻ nhỏ. Muốn trẻ tăng cân hiệu quả, trong quá trình chăm sóc bé, cha mẹ cần áp dụng các phương pháp và chế độ dinh dưỡng giúp bé tăng cân khoa học.

5 sao Hàn tuổi ngoài 30 có cách riêng để thu nhỏ lỗ chân lông cho làn da lão hóa: Không tốn một đồng mà vẫn hiệu quả tức thì

Bí quyết làm đẹp - Thứ ba, 29/09/2020 10:45
Các chị em có thể học ngay 5 chiêu này của các sao Hàn ngoài 30 để có được làn da mịn màng, mềm mại

Bảo quản nước uống trong chai thủy tinh có an toàn không?

Bệnh thường gặp - Thứ ba, 29/09/2020 10:06
Trong cuộc chiến chống lại việc sử dụng đồ nhựa, nhiều người trong chúng ta đã chuyển sang dùng chai thủy tinh. Nhưng liệu chai hoặc hộp thủy tinh có an toàn để sử dụng?

Bổ hơn thịt gà 9 LẦN, loại thịt này được Đông y ví là "thuốc quý",bổ khí, dưỡng huyết

Dinh dưỡng - Thứ ba, 29/09/2020 09:19
Loại thịt đem lại nhiều tác dụng cho sức khỏe mà chúng ta đang nói đến chính là thịt chim bồ câu.

Bạch hoa xà thiệt thảo giải độc, tiêu viêm

Cây thuốc quanh ta - Thứ ba, 29/09/2020 08:30
Bạch hoa xà thiệt thảo - dân gian thường gọi là cây lưỡi rắn hoa trắng, thường mọc hoang ở bờ ruộng, sườn núi, hai bên đường đi. Bộ phận dùng làm thuốc là toàn cây, thu hái khi cây có hoa chủ yếu vào mùa hè thu. Dùng tươi hoặc phơi khô dùng dần.

Loại hạt không xa lạ với người dân Việt Nam rất tốt cho sức khỏe, từ xương khớp đến tim mạch, nhưng có 3 nhóm người không nên ăn

Sức Khỏe - Thứ ba, 29/09/2020 07:02
Là thực phẩm thông dụng trong đời sống, đậu đen có giá trị dinh dưỡng cao. Tuy nhiên 3 người dưới đây không nên ăn đậu đen.

"Phải làm gì khi nghi con em mình bị giáo viên trù dập?" - lời khuyên thấu tình đạt lý từ nhà văn Hoàng Anh Tú

Nuôi dạy trẻ - Thứ ba, 29/09/2020 06:19
Ở một xã hội văn minh, chúng ta cần những cách hành xử văn minh chứ không thể bằng việc "đánh ghen túm tóc" kiểu đường phố hay "tát giáo viên vì đối xử tệ với con mình".

Chồng khoanh tay quỳ gối xin lỗi khi bị bắt quả tang đi karaoke "tay vịn"

Gia đình - Thứ ba, 29/09/2020 06:03
Sau khi phát hiện chồng đi karaoke và có “tay vịn”, người vợ đã đến tận phòng hát để làm cho ra nhẽ. Bị vợ bắt tại trận, anh chồng khoanh tay, quỳ gối xin lỗi nhưng vẫn nhận cú đạp mạnh thẳng vào đầu từ chị vợ.

"Những người khốn khổ" lần đầu tiên xuất hiện trên sân khấu nhạc kịch Việt Nam

Gia đình - Thứ hai, 28/09/2020 22:43
Nhà hát Nhạc Vũ Kịch Việt Nam vừa thông tin, Nhà hát đã hoàn thành việc mua bản quyền âm nhạc vở nhạc kịch "Những người khốn khổ" và sẽ công diễn lần đầu tiên vào đêm 21-22/11 tại Nhà hát Lớn Hà Nội.

Cần chú trọng tuyên truyền, phổ biến quyền tác giả, quyền liên quan

Gia đình - Thứ hai, 28/09/2020 22:12
Chiều 28/9, tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) Nguyễn Văn Hùng đã có buổi làm việc với Cục Bản quyền tác giả về việc xây dựng nội dung quyền tác giả, quyền liên quan trong Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ.
NÓNG TRONG NGÀY
Khối u

Khối u "khủng" nặng 9kg nằm trong người bệnh nhân 63 tuổi

Các bác sĩ Bệnh viện Sản Nhi tỉnh Phú Thọ vừa thực hiện phẫu thuật cắt bỏ 2 khối u có kích thước lớn cho người bệnh 63 tuổi trú tại Vân Phú, Việt Trì, Phú Thọ, trong đó khối u nang buồng trứng có trọng lượng lên tới 9kg.