DÒNG SỰ KIỆN ►
0947268688 liên hệ quảng cáo

Liệu pháp điều trị ung thư không tốn tiền nhưng vẫn có tác dụng xoa dịu đau đớn

T - 08:22 | 29/01/2018
webkhoedep.vn - Trong thực tế, mối quan hệ với những người xung quanh là chỗ dựa sau cùng giúp bệnh nhân giữ vững niềm tin. Tình yêu thương có thể giúp tăng khả năng chữa bệnh lắm chứ.

PV: Xin chào bác sĩ Quý, anh vừa có bài chia sẻ rất hay về việc nhiều bệnh nhân ung thư tại Việt Nam tin vào quảng cáo chữa bệnh bằng thực phẩm chức năng (TPCN) hay các phương pháp mới chỉ là thử nghiệm sơ khai chưa được chứng minh công hiệu và an toàn trên người.

Trên thực tế, có trường hợp nào bác sĩ cảm thấy không đủ bằng chứng mà vẫn điều trị không?

BS.TS. Phạm Nguyên Quý: Lượng thông tin tham khảo có bằng chứng chất lượng cao thật ra không nhiều. Vì thế, không phải tất cả mọi lựa chọn điều trị đều có đủ bằng chứng hỗ trợ. Thật ra, trên lâm sàng cũng có nhiều tình huống mà bác sĩ phải tư vấn để bệnh nhân chọn theo phương pháp không đầy đủ dữ liệu thực tế (hay không biết phác đồ tiêu chuẩn).

Liệu pháp điều trị ung thư không tốn tiền nhưng vẫn có tác dụng xoa dịu đau đớn-1

Đó là những trường hợp ung thư hiếm gặp, ung thư không rõ vị trí nguyên phát ở đâu, hoặc những ca không nằm trong độ tuổi được nghiên cứu (người trên 65-75 tuổi thường bị loại ra khỏi nghiên cứu lâm sàng). Một số bệnh đi kèm không biết có ảnh hưởng gì đến điều trị hay không.

Những bệnh nhân bị yếu thận hoặc yếu gan cũng sẽ được điều trị theo kinh nghiệm và khuyến cáo chung, chứ không hẳn là có bằng chứng rõ vì các đối tượng này thường không được mời tham gia thử nghiệm lâm sàng.

Ngoài ra, vẫn có nhiều ca đã qua hết các phác đồ tiêu chuẩn nhưng người bệnh vẫn còn muốn tìm kiếm cách tiếp cận mới. Khi đó, các bác sĩ sẽ cùng bệnh nhân tìm vận may cao nhất dựa vào thông tin từ các nghiên cứu liên quan, nhưng cũng phải theo quy tắc là có đánh giá độ an toàn và hiệu quả điều trị trên người.

Các kết quả trên động vật và tế bào chỉ là để tham khảo và rất ít khi dùng để khuyến cáo điều trị.

Tại nhiều trung tâm ung thư lớn, nhiều khi người ta phải mở hẳn một Hội đồng y đức/luân lý để bình duyệt xem liệu pháp mà bệnh nhân chọn lựa đó có thật sự phù hợp không. Thông thường thuốc hay phương pháp đó phải qua được giai đoạn 1 của nghiên cứu lâm sàng, hoặc đã được sử dụng cho các loại ung thư khác trên người.

Tất cả là vì sự an toàn và hiệu quả điều trị; các BS cố gắng hạn chế tối thiểu sự đầu tư vô ích của bệnh nhân vì họ biết sự không chắc chắn của kết quả điều trị.

PV: Bác sĩ nghĩ gì về ảnh hưởng của cách giải thích thông tin lên lựa chọn điều trị?

BS TS Phạm Nguyên Quý: BS. William Osler, người hay được gọi là Cha đẻ của y học đương đại đã nói rằng "Y học là khoa học của sự bất định và là nghệ thuật của sự may rủi".

Điều này có nghĩa là, các nghiên cứu y học có thể chỉ ra chính xác tỉ lệ thành công (ví dụ 80%) hoặc nguy cơ gặp tác dụng không mong muốn (ví dụ 10%) của một phương pháp điều trị, nhưng cảm nhận về các con số đó ở mỗi bệnh nhân là thứ có thể thay đổi do cách giải thích của bác sĩ.

Cũng là nguy cơ gặp tác dụng phụ 10% nhưng nhiều bệnh nhân sẽ an lòng, nhẹ nhõm hơn nếu bác sĩ nói rằng 90% bệnh nhân chẳng có vấn đề gì.

Ngược lại, bệnh nhân sẽ lo lắng hơn nếu bác sĩ nhấn mạnh rằng có tới 1/5 ca bệnh không chữa được! Cùng là một con số nhưng cách giải thích phải "nghệ thuật" sao cho bệnh nhân yên lòng và tăng niềm tin vào điều trị.

Một số bác sĩ kể rằng, người bán sản phẩm TPCN có cách giải thích rất hay làm người bệnh và thân nhân tin hơn là khi nghe bác sĩ nói về hóa trị, mặc dù hóa trị có nhiều bằng chứng thuyết phục hơn.

Oái ăm là vậy nhưng đó là thực tế rất nên lưu ý để thấy rằng kỹ năng giao tiếp, nghệ thuật nói chuyện và quá trình theo dõi xử trí các lo lắng của bệnh nhân là rất quan trọng để tạo dựng và gìn giữ niềm tin.

PV: Niềm tin của bệnh nhân có thể giúp tăng hiệu quả điều trị không?

BS.TS. Phạm Nguyên Quý: Câu trả lời là có. Trong một bài phỏng vấn gần đây, Chủ tịch Hiệp hội Đông Y Nhật Bản đã chân thật khuyên rằng, khi cho thuốc Bắc, bác sĩ nên nói "Thuốc này thường có tác dụng giúp đỡ mệt". Vì bản thân ông thấy câu này dễ làm bệnh nhân "khỏe hơn" là khi nói "Thuốc này có tác dụng hay không thì tôi cũng không chắc!".

Chỉ một câu nói của bác sĩ có thể thay đổi cảm nhận và hi vọng của bệnh nhân về phương pháp điều trị, và có thể mang đến hiệu quả tốt hơn trên thực tế.

Tác dụng không liên quan tới bản chất của phương pháp (như thành phần dược chất và nồng độ thuốc) được gọi là tác dụng placebo (giả dược, thuốc giả). Mặc dù cơ chế của nó vẫn còn chưa được hiểu rõ, nhiều nghiên cứu cho rằng tác dụng placebo liên quan tới ảnh hưởng tâm lý và niềm tin của người bệnh.

Trong một số nghiên cứu, trên một số mặt bệnh, thuốc là giả nhưng có khi tới 50% bệnh nhân cảm thấy có cải thiện triệu chứng!

Niềm tin với người bệnh rất quan trọng và không cần đến các phương pháp chữa sơ khai họ có thể tìm kiếm các niềm tin không mất tiền khác

Đó cũng là lý do mà những phương pháp điều trị mới ít nhất đều phải được so sánh công hiệu với nhóm placebo (nhóm điều trị giả vờ) để đánh giá chứng minh công dụng.

Chưa kể là những năm gần đây, người ta không chấp nhận so sánh với nhóm placebo mà phải so sánh với nhóm được điều trị bằng phương pháp tiêu chuẩn tại hoàn cảnh đó, vì nếu không bệnh nhân trong nhóm placebo sẽ mất đi cơ hội điều trị bằng phương pháp tiêu chuẩn hiện hành và điều này có thể gây thiệt hại.

PV: Qua những bài viết trước, bác sĩ đã cảnh báo TPCN có thể làm ảnh hưởng xấu tới kết quả điều trị ung thư. Tuy nhiên, nếu bệnh nhân không còn cơ hội điều trị nào khác thì họ có được dùng TPCN hay các phương pháp không có bằng chứng không?

BS TS Phạm Nguyên Quý: Câu nói của vị Chủ tịch Hiệp hội Đông Y Nhật Bản ở trên đã đồng thời ám chỉ rằng, có nhiều phương pháp (ngay cả thuốc Bắc) bản thân nó chưa chứng minh được công dụng rõ ràng và nên nhờ thêm tác dụng placebo khi sử dụng.

Tôi đã từng tham gia chỉ trích các phương pháp dân gian, cho đến khi nghe chuyện nhiều bệnh nhân tại Việt Nam đã phải bỏ điều trị tiêu chuẩn để về quê uống lá đu đủ vì không có tiền.

Trong những tình huống đó, việc rêu rao rằng lá đu đủ không có tác dụng gì chẳng khác nào tước đi niềm hi vọng mong manh, hay cứu cánh cuối cùng của họ.

Chính vì vậy, sau đó tôi thường rất hạn chế "nói thẳng" về hiệu quả của các phương pháp chưa đủ bằng chứng mà nên tùy đối tượng đó là ai, trong hoàn cảnh nào để cân nhắc trước khi nói. Nếu sản phẩm nào đó giúp bệnh nhân ổn định tinh thần thì có thể là một lựa chọn.

Tuy nhiên, tôi không đồng tình với việc đầu tư cho những phương pháp chưa được kiểm chứng nhưng mắc tiền, thậm chí cực kỳ mắc tiền, để mua lấy sự an lòng.

Nhiều bệnh nhân vẫn đang được chào mời ra nước ngoài để truyền tế bào gốc, dùng phương pháp miễn dịch mới,… hay những thứ mà cả bệnh nhân ở nước sở tại cũng chưa mấy ai dùng thử. Bệnh nhân trong nước cũng đang được chào mời những sản phẩm như Nano vàng, Nọc bò cạp xanh Cuba, Fucoidan,… với giá không hề rẻ.

Trong điều trị ung thư, ngoài việc xử trí các tác dụng ngoại ý (tác dụng phụ) của thuốc như buồn nôn, chán ăn,… trên người bệnh, người ta đang chú trọng và chỉ trích cả tác dụng phụ hay "độc tính" về mặt tài chính (financial toxicity): bệnh chưa chữa được mà phải tan gia bại sản, và đó là điều không hay.

Cũng là tác dụng tương tự như placebo hoặc không rõ, trong một rừng sản phẩm như vậy thì bệnh nhân có quyền hỏi sao không chọn thứ nào rẻ tiền để thử?

PV: Có thứ nào không tốn tiền mà vẫn cho tác dụng xoa dịu không bác sĩ?

BS TS Phạm Nguyên Quý: Tôi nghĩ là có. Những người tìm hiểu về lịch sử y khoa có thể đã nghe về Thánh địa Asclepeion, hay còn gọi là Đền xoa dịu (Healing temple) thờ Asclepius, vị thần y học trong truyền thuyết Hy Lạp.

Đây là nơi mà ngày xa xưa, cái thời chẳng có thuốc men gì, nhiều bệnh nhân đã đến cầu nguyện, đôi khi ngủ lại, để được xoa dịu về thể chất lẫn tinh thần.

Trong bối cảnh bệnh nhân ung thư vẫn phải nằm ghép giường, ngủ dưới gầm giường hay hành lang bệnh viện, thánh địa Asclepeion ở Việt Nam có thể là những nhà thờ, nhà chùa,… để người bệnh tìm thấy nơi tịnh tâm, cầu nguyện và nhận được sự an ủi sẻ chia từ cộng đồng.

Trong thực tế, mối quan hệ với những người xung quanh là chỗ dựa còn lại sau cùng giúp bệnh nhân giữ vững niềm tin trong những ngày nghiệt ngã. Tình yêu thương có thể giúp tăng khả năng chữa bệnh lắm chứ.

Theo Trí thức trẻ

T
Bình luận
Bình luận của bạn về bài viết

    Quýt tuy bổ dưỡng nhưng những người này tuyệt đối không nên ăn

    Dinh dưỡng - Thứ tư, 30/11/2022 11:18
    Quýt là loại quả chứa nhiều chất dinh dưỡng thiết yếu, như vitamin C, axit folic tốt cho da, xương, tăng sức khỏe tim, cơ bắp và hệ tiêu hóa. Tuy nhiên, bạn không nên ăn quýt vào những thời điểm sau để tránh gây hại cho cơ thể.

    Hòa Minzy đã là mẹ một con những vẫn như nữ sinh nhờ cách ăn diện cực trẻ trung

    Thời trang Sao - Thứ ba, 29/11/2022 14:41
    Cách mix đồ của Hòa Minzy cũng là kho ý tưởng để hack tuổi cho chị em học hỏi.

    18 học sinh tiểu học đột nhiên ngất xỉu, khóc thét và kích động

    Tin y dược - Thứ ba, 29/11/2022 14:31
    Sáng 29/11, trao đổi với VietNamNet, đại diện Sở Y tế Cao Bằng thông tin 18 trẻ có biểu hiện ngất, khóc thét, co cứng chân tay, kích động, đánh người tại một trường tiểu học là do mắc chứng rối loạn phân ly tập thể.

    Một phụ nữ mắc chứng bệnh nguy kịch khi mang thai ở tuổi 42

    Nữ giới - Thứ hai, 28/11/2022 14:21
    Sau 6 ngày điều trị tích cực, sức khỏe của người phụ nữ mang thai ở tuổi 42 đã cải thiện, chỉ số sinh hiệu bình thường.

    Hàng loạt học sinh nhập viện sau khi ăn cơm cuộn ở cổng trường

    Tin y dược - Thứ bảy, 26/11/2022 20:03
    Sau khi ăn cơm cuộn mua trước cổng trường, nhiều học sinh ở TP Tây Ninh phải nhập viện cấp cứu trong tình trạng nôn ói, tiêu chảy…

    "Con bầu 7 tháng rồi, chỗ nào phá thai kín đáo cô ơi?"

    Nữ giới - Thứ bảy, 26/11/2022 19:56
    Nhiều cô gái trẻ, nhất là thiếu nữ vị thành niên, khi có thai ngoài ý muốn gọi điện đến phòng tư vấn tâm lý nhưng không phải do day dứt, tự vấn... mà để hỏi chỗ nào phá thai kín đáo nhất.

    Người đàn ông liên tục dương tính với SARS-CoV-2 trong hơn 14 tháng

    Tin tức - Thứ tư, 16/02/2022 17:48
    Ông Muzaffer Kayasan, người Thổ Nhĩ Kỳ, đã liên tục dương tính với Covid-19 trong 14 tháng qua. Ông là người nhiễm virus corona lâu nhất tại Thổ Nhĩ Kỳ, và có thể cũng lâu nhất trên toàn thế giới. Trước ông, một người phụ nữ ở Maryland, Mỹ được coi là ca nhiễm Covid-19 lâu nhất với 305 ngày. Đến nay, ông vẫn chưa có kết quả xét nghiệm nào âm tính, dù chỉ là một lần trong số gần 80 lần xét nghiệm.

    Hà Nội thêm 2.981 ca Covid-19 tại 502 xã, phường

    Tin y dược - Thứ bảy, 12/02/2022 22:17
    Ngày 12/2, Hà Nội ghi nhận 2.981 trường hợp Covid-19 với 808 F0 cộng đồng và 2.179 ca đã cách ly. Số nhiễm phát hiện trong ngày tăng 73 ca so với hôm qua.

    Bộ Y tế hướng dẫn danh mục thuốc điều trị ngoại trú cho F0 tại nhà

    Tin y dược - Thứ bảy, 12/02/2022 12:34
    Bộ Y tế nêu rõ, F0 điều trị tại nhà sẽ được kê các thuốc hạ sốt, giảm đau, kháng virus; riêng thuốc chống đông và chống viêm sẽ không được phát sẵn mà do bác sĩ kê đơn và chỉ dùng một ngày trong khi chờ chuyển đến viện...

    Ngoài cánh gà, mẫu nước mắm tại trường iSchool cũng phát hiện vi khuẩn gây ngộ độc: Chuyên gia phân tích lý do

    Dinh dưỡng - Thứ sáu, 25/11/2022 11:21
    Ngoài mẫu cánh gà chiên thì các chuyên gia còn phát hiện vi khuẩn Bacillus cereus trong mẫu 'nước mắm' tại khẩu phần ăn của học sinh trường iSchool Nha Trang.

    Tuyệt đối không làm những điều này khi trời chuyển lạnh

    Bệnh thường gặp - Thứ sáu, 25/11/2022 11:00
    Khi thời tiết bỗng chuyển lạnh đột ngột và kéo dài thì nguy cơ cao bạn có thể gặp phải rất nhiều vấn đề sức khỏe về hô hấp, tim mạch, hay xương khớp. Hãy lưu ý những điều sau để giúp bạn và người thân không bị ốm vào mùa lạnh.

    Người sành ăn đều mua thịt bò kiểu này, ăn vừa mềm lại ngon

    Mẹo vặt - Thứ sáu, 25/11/2022 10:28
    Bí kíp cho chị em chọn thịt bò ngon nè!

    Cha mẹ bàng hoàng khi thấy con gái 6 tuổi ngực to, phát triển quá sớm

    Nuôi dạy trẻ - Thứ năm, 24/11/2022 15:30
    Biết con có chẩn đoán dậy thì sớm, gia đình vô cùng bàng hoàng khi biết con mới 6 tuổi, bản thân bé và bố mẹ đều khỏe mạnh.

    Món 'gà đồng' nhiều người thích ăn nhưng cần nhớ kỹ những lưu ý này kẻo ngộ độc, tử vong

    Dinh dưỡng - Thứ năm, 24/11/2022 10:37
    Thịt ếch là món ăn được nhiều người ưa chuộng, đồng thời nó cũng vô cùng bổ dưỡng và đem lại nhiều lợi ích đối với sức khỏe. Tuy nhiên khi ăn cần nhớ kỹ những lưu ý này kẻo ngộ độc, thậm chí tử vong.

    Vì sao cùng ăn thực phẩm nhiễm khuẩn, có người ngộ độc rất nhẹ, có người lại nguy kịch tử vong?

    Bệnh thường gặp - Thứ năm, 24/11/2022 10:08
    PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh cho hay: 'Còn tùy theo thể trạng sức khỏe từng người mà mức độ ngộ độc có thể khác nhau. Người có cơ thể khỏe mạnh sẽ chống lại tác nhân gây bệnh tốt hơn'.

    Tắc đường liên miên sẽ ảnh hưởng trực tiếp sức khoẻ tâm thần

    Bệnh chuyên khoa - Thứ tư, 23/11/2022 19:37
    Theo bác sĩ La Đức Cương, nguyên Giám đốc Bệnh viện Tâm thần Trung ương 1, tình trạng tắc đường kéo dài tạo ra sang chấn tâm lý dẫn đến các bệnh lý về tâm thần.

    Mẹo giúp da đẹp miễn chê cả mùa Đông mà chẳng tốn tiền đi spa chăm sóc

    Bí quyết làm đẹp - Thứ tư, 23/11/2022 19:33
    Bạn không còn sợ da khô, nứt nẻ nữa nếu biết những bí quyết chăm sóc da vào mùa Đông đơn giản như sau.

    Vì sao món cánh gà chiên tại trường iSchool dù đã nấu chín nhưng vẫn có thể gây ngộ độc

    Dinh dưỡng - Thứ tư, 23/11/2022 19:22
    PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh cho rằng, sở dĩ món cánh gà chiên có thể gây ngộ độc là vì đã bị nhiễm khuẩn từ quá trình giết mổ, bảo quản; hoặc đã bị lây nhiễm chéo từ người nấu, do các dụng cụ nhà bếp.

    Chuyện trong phòng khám sản khi nữ sinh lớp 11 đến phá thai... lần thứ 4

    Nữ giới - Thứ tư, 23/11/2022 19:17
    Lần thứ 4 nữ sinh tìm đến cơ sở bỏ thai, em được tư vấn "sẽ không còn khả năng làm mẹ". Các ca nữ sinh mang thai ngoài ý muốn, cứ 10 em thì tới 7-8 em bị bạn tình bỏ rơi, gia đình bỏ rơi...

    Ba nguyên tắc chớ bỏ qua để tránh ngộ độc thực phẩm

    Tin y dược - Thứ tư, 23/11/2022 11:24
    Ngộ độc thực phẩm có nhiều nguyên nhân khác nhau với triệu chứng, biểu hiện lâm sàng và cách điều trị khác nhau. Nguyên nhân nào cũng có thể gây tử vong khi quá nặng.

    Hơn 600 học sinh Ischool vào viện khám: Khẳng định ngộ độc do nhiễm khuẩn Salmonella

    Tin y dược - Thứ ba, 22/11/2022 14:43
    Hàng trăm học sinh cùng nhiều giáo viên trường Ischool Nha Trang bị ngộ độc được chính quyền Khánh Hòa đưa ra kết quả là nhiễm khuẩn Salmonella.

    Vi khuẩn Salmonella hay ở trong thực phẩm nào và chúng nguy hại ra sao

    Bệnh thường gặp - Thứ ba, 22/11/2022 11:37
    Vi khuẩn Salmonella có thể gây tổn thương niêm mạc ruột, có thể gây thủng ruột, gây nhiễm độc toàn thân, trường hợp nặng có thể bị viêm cơ tim, viêm não dẫn đến tử vong.

    Bé gái 4 tuổi bị thanh sắt dài 20 cm đâm xuyên, mắc kẹt trong khoang miệng

    Tin y dược - Thứ ba, 22/11/2022 10:58
    Trong lúc vui đùa, một bé gái 4 tuổi bị thanh sắt dài 20 cm đâm xuyên vòm miệng phải nhập viện cấp cứu

    Hoang tưởng tất cả nữ sinh trong lớp thích mình, nam sinh bỏ học vì áp lực

    Bệnh thường gặp - Thứ hai, 21/11/2022 14:29
    Chứng hoang tưởng được yêu khiến một nam sinh Trung Quốc nghĩ tất cả các bạn nữ trong lớp thích mình, và bỏ học vì quá áp lực.

    Hà Nội: 2 người đàn ông trẻ tuổi tử vong vì sốt xuất huyết

    Tin y dược - Thứ hai, 21/11/2022 12:29
    Theo bác sĩ, với các bệnh nhân vào viện điều trị sớm hầu hết đều có tiên lượng rất tốt. Trong khi đó, bệnh nhân nhập viện muộn, nhất là khi đã có tình trạng sốc việc điều trị rất khó khăn.

    Bác sĩ BV Nhi đồng 1 chỉ cách phòng ngộ độc thực phẩm

    Bệnh thường gặp - Thứ hai, 21/11/2022 12:27
    Ngộ độc thực phẩm có thể nhẹ, tự khỏi mà không cần điều trị. Tuy nhiên cũng có trường hợp phải đến bệnh viện điều trị, thậm chí nguy kịch đến mức tử vong.

    Nữ sinh Hà Nội nặng 160kg vật vã vì sốt xuất huyết

    Bệnh lây nhiễm - Thứ hai, 21/11/2022 11:10
    Cô gái mới 19 tuổi, cân nặng gần 160kg, toàn bộ cơ thể gần phủ kín giường bệnh mỗi khi nằm xuống. Cô được chuyển vào viện trong tình trạng sốt cao, lơ mơ, hôn mê, khó thở, suy hô hấp, chẩn đoán sốt xuất huyết.